معرفی

بذر سیاه‌دانه متعلق به گیاه دارویی (Nigella sativa) از خانواده آلالگان (Ranunculaceae) است. این بذرها کوچک، سیاه‌رنگ، زاویه‌دار و دارای سطحی مات با بافتی اسفنجی و شیارهای ظریف هستند و از دیرباز در طب سنتی و صنایع غذایی مورد استفاده قرار گرفته‌اند. سیاه‌دانه گیاهی یک‌ساله با ارتفاع ۶۰ تا ۷۰ سانتی‌متر، ساقه‌های ایستاده، برگ‌های نخی‌شکل و گل‌های سفید، خاکستری مایل به آبی یا آبی روشن است. میوه آن به‌صورت کپسول بوده و تعداد زیادی بذر سیاه و معطر را در خود جای می‌دهد. این گیاه بومی مناطق جنوب غربی آسیا بوده و در ایران نیز در بسیاری از مناطق کشت می‌شود. بذر و روغن سیاه‌دانه به دلیل وجود ترکیبات ارزشمندی مانند تیموکینون (Thymoquinone)، خواصی همچون تقویت سیستم ایمنی، اثرات آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهابی، ضدمیکروبی، کمک به کنترل قند و چربی خون، بهبود عملکرد دستگاه گوارش و تقویت سلامت پوست و مو دارند و در صنایع دارویی، غذایی و آرایشی–بهداشتی کاربرد گسترده‌ای پیدا کرده‌اند.